Kanclerz skarbu John Healey przedstawił jesienny budżet Wielkiej Brytanii. Jest to pierwszy budżet od trzech miesięcy, czyli od objęcia funkcji premiera i szefa Partii Pracy przez Andy’ego Burnhama. Rząd przekonuje, że pakiet jest skierowany do „ludzi pracy”, ale część ekonomistów uważa, że pomoc jest za mała wobec skali drożyzny.

Rachunki za energię i słabe prognozy

Ceny paliw na świecie mocno poszły w górę po wojnie USA i Izraela z Iranem. Teheran zamknął Cieśninę Ormuz, którą normalnie płynie około 20 proc. światowej ropy i skroplonego gazu LNG. W odpowiedzi 20 milionów gospodarstw domowych dostanie jednorazowo 100 funtów na rachunki za energię. Dopłata obejmie osoby mieszkające w domach wycenionych na maksymalnie 88 tys. funtów, przy czym wycena opiera się na cenach z kwietnia 1991 roku, a nie na obecnych.

Rząd przedłużył też do 1 lipca czasową obniżkę VAT, która zmniejsza roczny limit cen energii o 50 funtów. James Meadway, ekonomista z lewicowego think tanku Verdant, ocenił te kroki ostrożnie:

– Nie są to drobiazgi, ale nie zbliżają się do skali problemu, z jakim ludzie już się mierzą – powiedział Meadway.

Tego samego dnia niezależny Urząd Odpowiedzialności Budżetowej (OBR) poinformował, że w przyszłym roku nie spodziewa się wzrostu realnych zarobków. Obniżył też prognozę wzrostu gospodarczego na 2027 rok z 1,5 do 1 proc.

Obrona i pomoc dla Ukrainy

Healey zapowiedział, że sfinansuje dodatkowy Plan Inwestycji Obronnych wart 15 mld funtów. Lukę w wysokości 4,7 mld funtów ma pokryć przez „przesunięcie priorytetów” w budżetach innych resortów. Nie wyjaśnił jednak, jak Wielka Brytania osiągnie zobowiązania wobec NATO: wydatki na obronę na poziomie 3,5 proc. PKB do 2035 roku i 3 proc. w 2030 roku. Szczegóły mają się pojawić w przeglądzie wydatków w przyszłym roku. Sekretarz generalny NATO Mark Rutte pozytywnie ocenił plan i wskazał, że to krok w stronę realizacji wspólnych zobowiązań sojuszników. Kanclerz zapowiedział też dodatkowe 10 mld funtów pomocy gospodarczej i wojskowej dla Ukrainy.

Płace, banki i mieszkania

  • Płace: od kwietnia krajowa płaca minimalna i płaca godzinowa dla starszych pracowników wzrosną o 3,9 proc. Obecnie stawki to 10,85 funta dla osób w wieku 18–20 lat i 12,71 funta dla pracowników od 21. roku życia.
  • Banki: dodatkowy podatek od zysków banków wzrośnie z 3 do 6 proc. na 15 miesięcy, do 31 marca 2028 roku. Ma przynieść około 1,5 mld funtów.
  • Mieszkania: w 2029 roku ruszy konto dla pierwszych nabywców nieruchomości, które zastąpi Lifetime ISA. Szczegółów jeszcze nie ma, ale podobnie jak obecnie ma dawać 25 proc. dopłaty od wpłat do 4 tys. funtów rocznie, czyli do 1000 funtów bonusu.
  • Kara za wypłatę: opłata za wykorzystanie środków z Lifetime ISA na zakup domu wartego ponad 450 tys. funtów spada od razu z 25 do 20 proc.
  • Bezdomność: 432 mln funtów w ciągu dwóch lat ma zmniejszyć liczbę osób śpiących na ulicach.

Skala problemu mieszkaniowego jest widoczna w danych: według brytyjskiego urzędu statystycznego ONS w zeszłym roku z rodzicami mieszkało 35 proc. mężczyzn i 22 proc. kobiet w wieku 20–35 lat.

Co to oznacza dla Polaków

Budżet dotyczy przede wszystkim mieszkańców Wielkiej Brytanii, ale ma znaczenie także dla Polaków, którzy tam pracują. Podwyżka płacy minimalnej od kwietnia obejmuje wszystkich pracowników, niezależnie od narodowości. Dopłata do rachunków zależy jednak od wartości domu, więc część osób, zwłaszcza wynajmujących mieszkania, może nie mieć pewności, czy się o nią kwalifikuje. Warto sprawdzić zasady po ich publikacji.

Dla czytelników w Polsce istotniejszy jest szerszy kontekst. Zamknięcie Cieśniny Ormuz podnosi ceny paliw i gazu na całym świecie, więc Europa mierzy się z podobnymi problemami. Z kolei debata o tym, jak sfinansować wydatki na obronę w ramach zobowiązań NATO, dotyczy też innych państw sojuszu, w tym Polski. Londyn na razie obiecuje szczegóły dopiero w przyszłym roku.

Źródło: Al Jazeera – „Five key takeaways from the UK Autumn Budget”

Author

freekatsearch.com medyczne-pakiety.com puneonlinemall.com